Wie vertrouwd nu nog het voedsel in de supermarktenÂ
Weer een voorbeeld waarom er regelmatig grote griep golven en virussen en epidemieën rond waren in dit dicht bevolkte land. Kiloknallers tijdens de feestdagen en nu met dit weer de barbecue feestjes. De recente ontwikkelingen rond vleesverwerker Esro Food Group uit Nuenen laten jullie opnieuw zien hoe kwetsbaar de monopolistische voedselketen is geworden. Zo lek al een mandje als het om fraude gaat! Waar consumenten erop moeten kunnen vertrouwen dat voedselproducenten zich houden aan strenge regels voor kwaliteit, veiligheid en hygiëne, blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) dat er bij Esro veel meer mis was dan aanvankelijk werd gedacht. Topje van de ijsberg.
De NVWA heeft inmiddels niet alleen rauwe vleesproducten, maar ook hamburgers, snacks, soepen en andere verhitte producten laten terugroepen. Hoewel de toezichthouder benadrukt dat de producten waarschijnlijk geen direct gevaar vormen voor de volksgezondheid, voldoen zij volgens de NVWA niet meer aan de wettelijke eisen die gelden voor voedselproductie. Voor Corazon is deze affaire meer dan een incident. Het is opnieuw een signaal dat het huidige voedselsysteem steeds verder verwijderd raakt van de oorsprong van ons voedsel en van de verantwoordelijkheid die producenten dragen tegenover mens, dier en schepping.
Wat gebeurde er nu weer met ons voedsel; Esro!
Esro Food Group was gespecialiseerd in het verwerken van uitgebeende runderkoppen tot gehaktproducten. In april voerden de NVWA en de FIOD een inval uit bij het bedrijf. Daarbij ontstond het vermoeden dat delen van runderen werden verwerkt die niet geschikt waren voor menselijke consumptie. Ook waren er aanwijzingen dat bedorven vlees in de productie terechtkwam. Dat betekend letterlijk dat dit bedrijf dus al langere tijden deze praktijken er op na hielden.
De situatie bleek zo ernstig dat de NVWA de erkenning van het bedrijf direct introk. Het bedrijf is per direct gesloten en meerdere leidinggevenden werden aangehouden. Kort daarna volgde het faillissement van Esro. Aanvankelijk richtte de terugroepactie zich vooral op rauwe producten. Nieuw onderzoek heeft echter uitgewezen dat de problemen veel omvangrijker waren. Volgens de NVWA werd structureel gewerkt met ongeschikte grondstoffen en ontbrak een adequate controle op binnenkomend vlees. Er zijn aanwijzingen dat zelfs voerresten in levensmiddelen terechtkwamen. Daarnaast zou op grote schaal met documenten zijn geknoeid, waardoor het moeilijk is om precies te achterhalen in welke producten de betreffende grondstoffen zijn verwerkt.
Een probleem dat verder gaat dan één bedrijf
Hoewel de aandacht nu uitgaat naar Esro, roept deze affaire bredere vragen op over de inrichting van onze voedselvoorziening. Veel consumenten realiseren zich nauwelijks hoe complex en nontransparent de voedselketen tegenwoordig is. Een vleesverwerker levert aan andere fabrikanten, die het vlees weer verwerken in tientallen verschillende producten. Uiteindelijk belanden deze producten in supermarkten, restaurants, zorginstellingen en huishoudens. Hierdoor wordt het voor consumenten en instanties vrijwel onmogelijk gemaakt om te achterhalen waar het voedsel precies vandaan komt. Als ze het al controleren. Want de hoeveelheid is zo extreem dat de controle steekproef gewijs plaats vind. Bij Esro was er al langer tijd vermoeden ontstaan van hun fraude. Bij andere gelijkwaardige bedrijven is dat vermoeden er niet en dus vind er ook totaal geen intensieve constante controle plaats. Dat is niet uitvoerbaar op deze schaal grote. Wat eigenlijk wel zou moeten gezien de voedsel veiligheid. Want wanneer ergens in deze keten iets misgaat, kunnen de gevolgen zich razendsnel verspreiden. En levensgevaar opleveren voor de zieke, ouderen en zwakkere onder ons.
De prijs van goedkoop voedsel
Bij Corazon wijzen we al jaren op dit als een fundamenteel probleem: voedsel wordt vaak ongecontroleerd beoordeeld en ingekocht door supermarkten alleen op afstand en op prijs in plaats van op kwaliteit, gezondheid en duurzaamheid. De slager op de hoek controleert wel zijn eigen vlees. Wanneer producenten voortdurend onder druk staan door prijsdrukkende supermarkten om steeds goedkoper te produceren, ontstaat dus het risico dat grenzen worden verlegd en makkelijk overschreden. Het systeem werkt dat in de hand omdat het alleen maar beloning geeft aan schaalvergroting, maximale efficiëntie en lage kosten. Daarom zijn dit de vruchten van hebzucht en gierigheid.
De werkelijke prijs wordt vervolgens betaald door:
- u de consumenten ;
- boeren ;
- dieren ;
- de natuur ;
- en uiteindelijk de samenleving als geheel.
Terug naar vertrouwen en transparantie
De affaire rond Esro laat zien hoe belangrijk transparantie en kleinschaligheid is. Mensen hebben recht om te weten wat er op hun bord ligt en waar hun voedsel vandaan komt, hoe het geproduceerd wordt en welke ingrediënten worden gebruikt, welke pesticiden.
Een gezondere voedselketen vraagt om:
- meer regionale voedselproductie;
- kortere ketens tussen boer en consument;
- betere traceerbaarheid van producten;
- strengere controle en toezicht op fraude;
- eerlijke prijzen voor producenten;
- en meer aandacht voor kwaliteit boven kwantiteit.
Alleen detailhandel, lokale voedselinitiatieven, boerderijwinkels, voedselbossen en kleinschalige producenten kunnen bijdragen aan een systeem waarin vertrouwen weer centraal staat.
Rentmeesterschap als uitgangspunt
Vanuit christelijk perspectief van Corazon is voedsel meer dan een handelsproduct. Voedsel is een gave van God, voortgebracht door de aarde die ons is toevertrouwd. Dat vraagt om zorgvuldig omgaan met dieren, landbouwgrond, water, natuur en met elkaar. Wanneer winst belangrijker wordt dan verantwoordelijkheid en gezondheid, raken we toch steeds meer verwijderd van dat rentmeesterschap. De gebeurtenissen in Nuenen herinneren ons eraan dat voedselveiligheid niet alleen een technische kwestie is, maar ook een morele. Het gaat uiteindelijk over de vraag welke samenleving wij willen zijn en hoe wij omgaan met de schepping die ons gegeven is.
Naar een gezondere toekomst door te ontgroeien, dus geen economische groei maar krimp
De NVWA geeft aan dat de kans maar klein is dat gezonde consumenten ziek zijn geworden van de teruggeroepen producten. Corazon gelooft dat niet. Al lijkt het positief nieuws, we zien niet waar de uitwerkingen zijn geweest die hebben geleid tot ziekte en zelfs overlijden onder zwakkere. Het mag dus geen reden zijn om de ernst van de situatie te onderschatten. Deze zaak laat zien hoe belangrijk voortdurende waakzaamheid, transparantie en verantwoordelijkheid zijn binnen de voedselketen en het voedsel van supermarkten. Corazon blijft zich inzetten voor een voedselsysteem waarin gezondheid, eerlijkheid, duurzaamheid en menselijke waardigheid centraal staan. Niet de laagste prijs, maar de werkelijke waarde van voedsel moet daarbij het uitgangspunt zijn. Let wel in Nederland zijn er meer dan 10 miljoen mensen chronisch ziek geworden en dat komt mede door dit soort voedsel mafia praktijken.
Bron: NOS, “Nog meer mis bij vleesverwerker Nuenen, NVWA roept ook snacks en soepen terug”, juni 2026.
