Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL) heeft verzoeken tot intrekking ingediend van de toelatingen van een vijftigtal bestrijdingsmiddelen die hormoonverstorende of reprotoxische pesticiden bevatten. De procedure volgt op een recente uitspraak van de bestuursrechter die vaststelde dat de toelatingsinstantie Ctgb in strijd met Europese regelgeving het bestrijdingsmiddel Pitcher had toegelaten, met de pesticide fludioxonil. Fludioxonil is een hormoonverstorende stof waarvan in Europese wetgeving is vastgelegd dat deze alleen mag worden gebruikt als de blootstelling aan deze stof voor mens of dier verwaarloosbaar is. Het Ctgb gaf toe hier niet aan te hebben getoetst en dat het middel bij een juiste toetsing ook niet toegelaten had mogen worden.
Margriet Mantingh, voorzitter van PAN-NL: “Het is niet voor het eerst dat blijkt dat allerlei pesticiden toegelaten worden in strijd met de regels hierover. In Nederland worden gewassen overvloedig met landbouwgif beschermd, maar onze gezondheid en de natuur worden amper beschermd.”
Uitspraak rechter
In Europa zijn hormoonverstorende pesticiden in beginsel verboden omdat ze al in zeer kleine concentraties zeer schadelijk zijn voor met name kinderen en zwangeren, maar ook voor dieren. Uitzondering op het verbod is als er sprake is van verwaarloosbare blootstelling, bijvoorbeeld bij gebruik in gesloten systemen. Fludioxonil bleek echter jaren na Europese toelating alsnog hormoonverstorend te zijn en daardoor veel te ruim toegelaten. Het Ctgb dat moet oordelen over de toelating van bestrijdingsmiddelen in Nederland, had met de nieuwe wetenschappelijke inzichten rekening moeten houden en had aldus moeten toetsen op de mate van blootstelling van de hormoonverstorende middelen, voor zowel mensen als niet doelwit-organismen zoals dieren. In het geval van het middel Pitcher met de stof fludioxonil was het oordeel van de bestuursrechter dat het Ctgb de stof niet had mogen toelaten en moet zorgen dat het middel zo snel mogelijk van de markt wordt gehaald.
Hormoonverstorende of reprotoxische pesticiden
PAN-NL heeft intrekkingsverzoeken ingediend met betrekking tot een vijftigtal bestrijdingsmiddelen die hormoonverstorende of reprotoxische pesticiden bevatten. Het betreft bestrijdingsmiddelen met de actieve stof: fludioxonil, fenoxaprop-P-ethyl, buprofezin, cyprodinil, phenmedipham, thiabendazol en tebuconazool.
Als het Ctgb niet overgaat tot intrekken van de toelatingen, zal PAN-NL na een bezwaarfase desnoods weer naar de bestuursrechter stappen.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
Mr. M. R. J. Baneke
M: 06 53762179
Het intrekkingsverzoek van 23 middelen met fludioxonil en het intrekkingsverzoek van 30 middelen met 6 actieve stoffen
Fludioxonil is een breed werkend, niet-systemisch fungicide (schimmelbestrijdingsmiddel).
Het wordt in de land- en tuinbouw gebruikt om te voorkomen dat schimmelsporen kiemen en het gewas infecteren. Omdat het niet-systemisch is, dringt het niet diep door in de sapstroom van de plant, maar vormt het een preventieve beschermlaag op de buitenkant van het zaad of het blad. [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
Hieronder zie je waarvoor en op welke gewassen fludioxonil wordt gebruikt:
Waar wordt het voor gebruikt?
Fludioxonil wordt ingezet ter bestrijding van specifieke schimmelziekten. De belangrijkste doelwitten zijn: [1]
- Fusarium (onder andere verantwoordelijk voor kiemschimmel en wortelrot)
- Botrytis cinerea (grauwe schimmel of vruchtrot)
- Rhizoctonia (veroorzaakt onder meer lakschurft en wortelrot)
- Alternaria (bladvlekkenziekte)
Op welke gewassen wordt het gebruikt?
Belangrijke actuele context
Het gebruik van fludioxonil ligt maatschappelijk en juridisch sterk onder vuur. Wetenschappelijk onderzoek (onder andere door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA)) heeft aangetoond dat fludioxonil hormoonverstorende eigenschappen heeft voor mens en dier. In de loop van 2026 heeft de rechter de Nederlandse toelatingsinstantie (het Ctgb) gedwongen om de toelatingen van middelen die deze stof bevatten (zoals Pitcher) te herzien en van de markt te halen, omdat de blootstelling in open teelten te hoog is. Milieuorganisaties eisen inmiddels een algeheel verbod op alle 50+ marktproducten waar fludioxonil in zit. [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
Wil je weten of een specifiek product met fludioxonil momenteel nog gebruikt mag worden, of zoek je naar biologische alternatieven voor een bepaald gewas? Laat het gerust weten!
