Als samenleving staan we voor verschillende uitdagingen. Een ervan is dat we als Nederland staan voor een grote uitdaging als het gaat om onze gezondheid. Het aantal mensen met overgewicht, obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten en andere enge leefstijl gerelateerde aandoeningen blijft maar explosief stijgen. Dat raakt niet alleen de individuele gezondheid, maar ook gezinnen, zorgverleners en de samenleving als geheel.
Volgens cijfers van het RIVM overlijden jaarlijks meer dan 13 000 Nederlanders als gevolg van een ongezond voedingspatroon. Daarnaast lopen de maatschappelijke kosten van ongezonde voeding op tot aan meer dan 6 miljard euro’s per jaar. Tegelijkertijd zien we een enorme bedrijfsleven waar grote internationale voedingsmiddelenbedrijven jaarlijks miljarden euro’s alleen al in marketing investeren om consumenten, en vooral onze kinderen, aan hun producten te binden.
Vrijheid én verantwoordelijkheid
Bij Corazon geloven wij dat ieder mens natuurlijk geheel zelf verantwoordelijk is voor zijn of haar keuzes. Niemand hoeft voorgeschreven te krijgen wat hij of zij wel of niet mag eten of drinken. Keuzevrijheid is een belangrijk goed. Toch?
Maar spreken we eigenlijk wel over echte keuzevrijheid als je mensen alleen maar kan laten kiezen in een omgeving die bijna totaal geen gezonde keuzes meer ondersteunt. Wanneer er massaal en agressief ongezonde producten voortdurend worden gepromoot, aantrekkelijk worden gemaakt en onderdeel worden van de dagelijkse beleving, ontstaat er toch een ongelijk speelveld.
Daarom vinden wij dat niet alleen consumenten, maar juist ook ouders, overheden, ondernemers, producenten, supermarkten, attractieparken en scholen een verantwoordelijkheid dragen voor de voedselomgeving die zij creëren.
De voedselomgeving beïnvloedt ons abnormaal
Onderzoek laat zien dat mensen sterk worden beïnvloed door hun omgeving. Niet alleen reclame, maar ook prijs, beschikbaarheid, verpakkingen en promoties spelen een grote rol bij de voedingskeuzes die wij maken.
Vooral onze kinderen zijn hier super gevoelig voor. Onbevangen zij ze letterlijk te lokken. Wie beschermd hen daartegen? Zij ontwikkelen al op jonge leeftijd voorkeuren voor smaken, merken en eetgewoonten die vaak een leven lang meegaan en de loop van hun leven kunnen bepalen.
Daarom is het belangrijk dat de samenleving ernstig bewust is van de invloed die multinationals hebben wanneer zij producten of concepten ontwikkelen die overmatige consumptie stimuleren. Want moeten wij ons niet bewust worden waarom zij dit doen en vooral wat zijn de gevolgen van hun invloed?
Gezondheid en rentmeesterschap
Vanuit de katholiek christelijke traditie zien wij gezondheid als een hoog goed, een vorm van rentmeesterschap. Ons lichaam is een kostbaar geschenk waarvoor wij zorg moeten dragen. Dat betekent dus opletten wat er mee gebeurd, en het betekend ook dat te veel genieten verkeerd kan uitpakken. Wij geloven dat een samenleving automatischer gezonder wordt wanneer gezonde voeding veel meer vanzelfsprekende is om voor te kiezen. Dat behoor de leefomgeving sterker te beïnvloeden. Maar nu deze tijd van explosive groei van zgn welvaart ziekte zien we dat de vrijheid word misbruikt omdat we toestaan dat commerciële belangen veel zwaarder mogen wegen dan het welzijn van mensen. Vooral onze kinderen zijn er de dupe van.
Bedrijven hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid
Steeds meer organisaties spreken uit dat zij willen bijdragen aan een gezondere samenleving. Dat is natuurlijk een positieve ontwikkeling. Wanneer bedrijven zulke ambities uitspreken, mogen consumenten overheden en maatschappelijke organisaties hen daar ook op aanspreken. Niet om te veroordelen, maar om het gesprek te voeren over de vraag hoe woorden en daden beter op elkaar kunnen aansluiten. Juist organisaties, zoals kerken, die veel gezinnen en kinderen bereiken, hebben hierin een bijzondere verantwoordelijkheid.
Christelijk bouwen aan een gezondere toekomst
Bij Corazon geloven wij in samenwerking. Een gezonde samenleving ontstaat wanneer consumenten, bedrijven, maatschappelijke organisaties, kerken en overheden gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen.
Dat betekent:
- eerlijke en duidelijke informatie geven over voeding;
- meer beschikbaarheid van gezonde producten realiseren;
- geen marketing gericht op kinderen;
- betaalbare gezonde voeding voor iedereen bereikbaar maken;
- aandacht voor preventie vanuit overheden in plaats van alleen behandeling organiseren en financieren.
Wij geloven dat stappen nemen uiteindelijk grote veranderingen kunnen brengen. Iedere gezonde keuze, iedere bewuste aankoop en iedere organisatie die kiest voor maatschappelijke verantwoordelijkheid draagt bij aan een samenleving waarin gezondheid weer vanzelfsprekend wordt.
Bron
Dit artikel is een bewerking van de thema’s uit de beleidskaders van foodwatch Nederland over de invloed van de voedselomgeving, marketing van ongezonde voeding en maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven.
Onbeperkt limonade drinken: wat doet veel suiker met kinderen?
Een kind heeft tijdens een dagje uit vooral behoefte aan vocht. Bij een onbeperkt limonadesysteem verandert drinken echter van een normale dorstprikkel naar een voortdurende beloningsprikkel: steeds opnieuw tappen, nieuwe smaken proberen en meer consumeren omdat het beschikbaar is.
Wanneer een kind veel suikerhoudende limonade drinkt, kunnen de volgende effecten optreden:
- Snelle stijging van de bloedsuikerspiegel
Suikers worden snel opgenomen in het bloed. Het lichaam reageert hierop met de afgifte van insuline om glucose uit het bloed naar de cellen te brengen. - Grote hoeveelheid energie zonder verzadiging
Suikerdranken leveren veel calorieën, maar geven weinig gevoel van volheid. Hierdoor kan ongemerkt veel energie worden ingenomen. - Prikkeling van het beloningssysteem in de hersenen
Zoete smaken activeren het dopaminesysteem dat betrokken is bij beloning en motivatie. Herhaalde sterke zoetprikkels kunnen de voorkeur voor zoet versterken. - Ontwikkeling van smaakvoorkeuren
Het kinderbrein en de smaakvoorkeuren zijn nog in ontwikkeling. Veel blootstelling aan zeer zoete dranken kan bijdragen aan gewenning aan een hoge zoetheid. - Stofwisselingsbelasting bij overmatige inname
Grote hoeveelheden toegevoegde suikers, vooral fructoserijke dranken, worden in verband gebracht met een hogere belasting van de lever en een verhoogd risico op metabole problemen bij langdurige overconsumptie.
Het gaat niet om één glas limonade tijdens een feestelijke dag. De zorg gaat over een omgeving waarin kinderen worden gestimuleerd om gedurende lange tijd onbeperkt zoete dranken te drinken. De vraag is daarom niet alleen wat een kind kiest, maar ook welke keuzes een omgeving aantrekkelijk en normaal maakt.
Bronnen:
- foodwatch Nederland – campagne gezonde voedselomgeving en kindermarketing
- Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) – richtlijnen over vrije suikers
- Onderzoek naar suiker, beloningssysteem en metabole gezondheid
