Door de redactie | Bron: foodwatch
De Europese Commissie wil de regels voor pesticiden ingrijpend versoepelen. Wat klinkt als ‘vereenvoudiging van regels’, blijkt in de praktijk een directe bedreiging voor de gezondheid van mensen, dieren en onze leefomgeving. Dat concludeert een nieuw juridisch advies dat is gepubliceerd door een coalitie van milieu- en consumentenorganisaties, waaronder foodwatch.
Volgens de juristen is het voorstel van de Europese Commissie niet alleen gevaarlijk, maar ook in strijd met het eigen Europese recht. De bescherming van mens en milieu – ooit het uitgangspunt van Europees beleid – dreigt te worden ingeruild voor de belangen van grote chemische bedrijven.
Bescherming omlaag, risico’s omhoog
Het juridisch advies onderzocht of de nieuwe plannen het beschermingsniveau voor gezondheid en milieu verlagen en of ze verenigbaar zijn met hogere Europese wetgeving, zoals het voorzorgsbeginsel, het EU-Handvest van de Grondrechten en het Verdrag betreffende de werking van de EU.
De conclusie is duidelijk:
– het beschermingsniveau gaat fors omlaag
– nieuwe wetenschappelijke inzichten wegen nauwelijks nog mee
– schadelijke pesticiden kunnen onbeperkt op de markt blijven
Dat betekent concreet dat middelen die mogelijk kankerverwekkend, hormoonverstorend of schadelijk voor drinkwater en biodiversiteit zijn, veel langer gebruikt mogen worden – zelfs als nieuwe studies aantonen dat ze gevaarlijk zijn.
“Winst boven gezondheid”
Volgens foodwatch laat de Europese Commissie hiermee zien waar haar prioriteiten liggen.
“Voor de Europese Commissie lijken de winsten van Bayer-Monsanto en consorten belangrijker dan de gezondheid van burgers,”
zegt Tahnee Didderen, campaigner bij foodwatch Nederland.
“Dat er nog meer resten van bestrijdingsmiddelen in ons voedsel terechtkomen, wordt blijkbaar geaccepteerd.”
Zij noemt het voorstel niet alleen onverantwoord, maar ook juridisch onhoudbaar. Het druist volgens haar in tegen uitspraken van het Europees Hof en tegen het voorzorgsbeginsel, dat juist verplicht om mensen en milieu te beschermen wanneer er wetenschappelijke onzekerheid bestaat.
Pesticiden voor onbepaalde tijd toegestaan
De plannen maken deel uit van het zogeheten Food and Feed Safety Omnibus-pakket, dat de Europese Commissie eind 2025 presenteerde. Een belangrijk onderdeel daarvan is het vrijwel afschaffen van de verplichte periodieke herbeoordeling van pesticiden.
Dat betekent:
-
geen automatische herbeoordeling bij nieuwe gezondheidsrisico’s
-
toelatingen die voor onbepaalde tijd doorlopen
-
langere overgangstermijnen voor middelen die al als schadelijk zijn aangemerkt
Zelfs pesticiden waarvan is vastgesteld dat ze gevaarlijk zijn, mogen na intrekking nog maanden tot jaren worden gebruikt.
In strijd met uitspraken van het Europees Hof
Het juridisch advies verwijst onder meer naar het Blaise-arrest (2019) van het Hof van Justitie van de EU. Daarin stelde het Hof dat:
-
het voorzorgsbeginsel strikt moet worden toegepast
-
de laatste stand van de wetenschap leidend moet zijn
-
economische belangen nooit zwaarder mogen wegen dan gezondheid en milieu
De nieuwe plannen van de Commissie staan hier lijnrecht tegenover.
Geen inspraak, geen transparantie
Daarnaast is er stevige kritiek op de manier waarop het voorstel tot stand kwam. Er is:
-
geen volledige risico-analyse uitgevoerd
-
geen openbare consultatie gehouden
-
nauwelijks ruimte geboden aan wetenschappers en maatschappelijke organisaties
Volgens de opstellers van het advies ondermijnt dit de democratische besluitvorming in Europa.
Oproep aan Nederland: trek een grens
Foodwatch waarschuwt dat jarenlange vooruitgang in pesticidenbeleid in één klap kan worden teruggedraaid. Onder het mom van ‘vereenvoudiging’ wordt de bescherming van mensen, boeren en natuur stap voor stap afgebouwd.
De organisatie roept de Nederlandse regering op om het voorstel niet te steunen en zich tijdens de vergadering van de Europese Raad op 2 februari expliciet tegen de plannen uit te spreken.
Waarom dit ons allemaal raakt
Wat op Europees niveau wordt besloten, belandt uiteindelijk:
-
op ons bord
-
in onze bodem
-
in ons drinkwater
-
in boeren en omwonenden
Voor Corazon is dit geen abstract dossier, maar een kernvraag:
kiezen we voor gezondheid, schepping en toekomstige generaties – of voor korte-termijnwinst?
Bron & contact
Stichting foodwatch Nederland
tahnee@foodwatch.n
